20 choderlos de laclos : ... τό παράδοξο ως αφετηρία τής αλήθειας
 


φεβρουάριος 15 2010 (ώρα:21.48)
 
   

...όλοι τους ελπίζουν να πάρουν τό βραβείο. Εγώ
έχω έρθει για άλλους λόγους...

... και η δέσμευσή μου αυτή μού επιβάλλει καταρχάς να αντικαταστήσω μια γοητευτική πλάνη με μια σκληρή αλήθεια. Πρέπει λοιπόν να τολμήσω να σάς πω ότι δεν υπάρχει καμία μέθοδος για να βελτιώσουμε τήν παιδεία τών γυναικών. Αυτή η δήλωση ίσως να σάς φανεί τρομακτική και ήδη ακούω τίς διαμαρτυρίες γι` αυτή τήν παραδοξολογία. Συχνά όμως τό παράδοξο είναι η αφετηρία τής αλήθειας. Κι αυτή εδώ η αντίφαση θα μετατραπεί σε αλήθεια αν κατορθώσω να σάς αποδείξω ότι η παιδεία που προσφέραμε μέχρι σήμερα στις γυναίκες, στην ουσία, δεν αξίζει να αποκαλείται έτσι, ότι οι νόμοι και τά ήθη μας αντιτίθενται σε κάθε προσπάθειά μας να τούς προσφέρουμε μια καλύτερη μόρφωση και ότι, αν παρ` όλα αυτά τά εμπόδια κάποιες γυναίκες κατάφερναν να αποκτήσουν μια καλή παιδεία, τότε αυτό θα αποτελούσε ένα επιπλέον βάσανο και για εκείνες και για μάς τούς άνδρες. Στο σημείο αυτό είναι απαραίτητο να θέσουμε κάποια ζητήματα, και, αν αυτή η διδακτική ομιλία δεν χαρακτηρίζεται από ευφράδεια, εμένα προσωπικά μού αρκεί που λέει τήν αλήθεια.

... γυναίκες ας αναλογιστεί η περιέργειά σας, που για μια φορά θα ενδιαφερθεί για χρήσιμα πράγματα, τά προτερήματα με τά οποία σάς προίκισε η φύση και τά οποία σάς άρπαξε η κοινωνία. Ελάτε να μάθετε πώς, εσείς που γεννηθήκατε ισάξιες με τόν άνδρα, γίνατε σκλάβες του· πώς, ξεπέφτοντας σε αυτή τήν ελεεινή κατάσταση, καταφέρατε να σάς αρέσει τελικά, να τή θεωρείτε ως τή φυσική σας θέση· και τέλος, πώς, ενώ αυτός ο ρόλος τής σκλάβας τόν οποίο παίζετε για τόσα και τόσα χρόνια σάς μείωνε όλο και περισσότερο, προτιμήσατε τά εξευτελιστικά αλλά βολικά ελαττώματα από τίς πιο επίπονες αρετές που διαθέτουν τά ελεύθερα και αξιοσέβαστα πλάσματα. Αν κοιτάζετε ψύχραιμα αυτό τό πιστά ζωγραφισμένο πορτρέτο σας, αν μπορείτε να τό αντικρίσετε με αδιαφορία, γυρίστε στις ασήμαντες ασχολίες σας. Τό κακό δεν έχει γιατρειά όταν τά ελαττώματα γίνονται αρετές ^. Αν όμως στο άκουσμα τής δυστυχίας σας και τής αποτυχίας σας κοκκινίζετε από ντροπή και θυμό, αν δάκρυα αγανάκτησης κυλούν από τά μάτια σας, αν φλέγεστε από τήν ευγενή επιθυμία να επανακτήσετε τά προνόμια που είχατε, να γίνετε και πάλι ολοκληρωμένες υπάρξεις, μην επιτρέψετε πλέον να σάς κοροϊδεύουν με απατηλές υποσχέσεις, μην περιμένετε πια τή βοήθεια τών ανδρών, οι οποίοι ευθύνονται για τά δεινά σας : δεν έχουν ούτε τή θέληση ούτε τή δύναμη να θέσουν τέλος στα βάσανά σας. Κι άλλωστε, πώς είναι δυνατόν να θέλουν να πλάσουν τέτοιες γυναίκες, μπροστά στις οποίες θα αναγκάζονται να κοκκινίζουν ; Μάθετε ότι από τό ζυγό τής σκλαβιάς μόνο με μια μεγάλη επανάσταση μπορούμε να απελευθερωθούμε. Είναι εφικτή αυτή η επανάσταση ; Μόνο εσείς μπορείτε να τό ξέρετε, αφού από τό δικό σας θάρρος εξαρτάται. Μπορεί να συμβεί ; Δεν πρόκειται να πω τίποτα πάνω σ` αυτό. Μέχρι να έρθει όμως η επανάσταση αυτή, και όσο οι άνδρες θα ορίζουν τή μοίρα σας, θα έχω κάθε δικαίωμα να λέω και θα μπορώ κάλλιστα να ισχυρίζομαι ότι δεν υπάρχει μέθοδος για τή βελτίωση τής παιδείας τών γυναικών.

Παιδεία δεν μπορεί να υπάρξει εκεί όπου υπάρχουν σκλάβοι. Σε όλες τίς κοινωνίες, οι γυναίκες είναι σκλάβες. Επομένως, η γυναίκα που ζει σε μια κοινωνία δεν επιδέχεται παιδεία. Αν αποδειχθεί η ορθότητα τού συλλογισμού αυτού, δεν θα μπορούμε να αρνηθούμε και τό αντίστροφο, ότι δηλαδή όπου υπάρχουν σκλάβοι, δεν μπορεί να υπάρξει παιδεία : είναι φυσική απόρροια τού ορισμού τής λέξης αυτής. Είναι χαρακτηριστικό τής παιδείας να αναπτύσσει τίς ικανότητες τού ατόμου και χαρακτηριστικό τής σκλαβιάς να τίς καταπνίγει. Είναι χαρακτηριστικό τής παιδείας να κατευθύνει τίς ανεπτυγμένες ικανότητες προς τό συμφέρον τής κοινωνίας και χαρακτηριστικό τής σκλαβιάς να καθιστά τόν σκλάβο εχθρό τής κοινωνίας. Αν αυτές οι αναμφισβήτητες αρχές μπορούσαν να αφήσουν κάποια περιθώρια αμφιβολιών, τότε, για να τίς αναιρέσουμε θα αρκούσε να τίς εφαρμόσουμε σε συνθήκες ελευθερίας. Φυσικά, δεν θα αρνηθούμε ότι η γυναίκα είναι ικανή να αποκτήσει παιδεία και ότι η ελευθερία μπορεί να αναπτυχθεί μέσα στη σκλαβιά. Δεν θα αρνηθούμε επίσης ότι η παιδεία μπορεί να προσανατολιστεί προς όφελος τής κοινωνίας, εφόσον η απελευθέρωση ενός σκλάβου θα αποτελούσε προσβολή τής καθεστηκυίας τάξης, που βασίζεται στη σκλαβιά. Μάταια θα προσπαθήσουμε να ανατρέξουμε σε εξαιρέσεις. Δεν μπορούμε να παραβούμε αυτή τή γενική αρχή παρά μόνο χωρίς ελευθερία, που είναι ζήτημα ηθικής, και χωρίς ηθική, που είναι ζήτημα παιδείας.

Ο Pierre Ambroise François Choderlos de Laclos (Αμιένη, 18 οκτωβρίου 1741 – Τάραντας, 5 σεπτεμβρίου 1803) έγραψε τίς Επικίνδυνες Σχέσεις ανάμεσα στο 1779 και τό 1782 (και κατάφερε να τίς εκδόσει τό 1787, στα 46 του χρόνια, δύο χρόνια πριν από τή Γαλλική Επανάσταση). Ήταν στρατιωτικός καριέρας, πήρε μέρος στην Επανάσταση σαν Ιακωβίνος και πέθανε στην Ιταλία πολεμώντας με τόν Ναπολέοντα. Τό μυθιστόρημά του Les Liaisons Dangereuses είναι γραμμένο σε μορφή επιστολών και θεωρήθηκε σκανδαλώδες κυρίως για τήν ελευθεριότητα τών ιδεών του.

Τό ζήτημα τής παιδείας τών γυναικών απασχόλησε τόν Λακλός σε τρία στάδια καθ` όλη τή διάρκεια τής ζωής του. Η ανάρτηση αυτή έχει τό μεγαλύτερο τμήμα τής πρώτης περιόδου (εκδοχής), που γράφτηκε τό 1783 με αφορμή τό «θέμα που πρότεινε η ακαδημία τού Châlons–sur–Marne : Ποιοι θα ήταν οι καλύτεροι τρόποι για τήν βελτίωση τής παιδείας τών γυναικών». Η εκδοχή αυτή είναι κατά τή γνώμη μου η καλύτερη, αν και η πιο βιαστική και συνοπτική. Έμεινε ημιτελής, και ο Λακλός μάλλον δεν τήν υπόβαλε ποτέ στην ακαδημία... – δεν απορώ...

Τό κείμενο είναι από τίς εκδόσεις Ροές σε μετάφραση Σοφίας Κορνάρου και Αλεξάνδρας Δημητριάδη (επιμέλεια Κατερίνας Κορομπίλη).

^ τό παράθεμα είναι τού Σενέκα
© οι φωτογραφίες επάνω είναι από τό θεατρικό ανέβασμα τών «επικίνδυνων σχέσεων» στο schauspielhaus τής στουτγκάρδης


χειρόγραφο τών «επικίνδυνων σχέσεων» περίπου τού 1779

: είναι από τά βιβλία που διάβασα τόν καιρό που έλειπα – και σάς είπα στο άλλο ότι θα μιλήσω λίγο γι` αυτά... Αλλά ένας λόγος που τό βρήκα και επίκαιρο είναι γιατί τήν ίδια εποχή ξαναβρισκόμαστε στην ελλάδα – όπου ως γνωστόν δεν έγινε και καμιά γαλλική επανάσταση – κάθε μέρα και με κάθε τρόπο μπροστά σε όλο και πιο έντονα, πιο ακομπλεξάριστα, πιο αποενοχοποιημένα και πιο άνετα φαινόμενα μισογυνισμού – με οδηγούς τήν τηλεόραση τούς πολιτικούς τίς εφημερίδες, πρόσωπα και πράγματα δηλαδή τά οποία ακολουθεί ευσεβάστως ο πάντα υπήκοος και δικαιωματικά ιθαγενής λαός – είτε είναι ο λαός που κόβει τούς δρόμους, είτε είναι αυτός που πετσοκόβει τή γυναίκα του... (ξέρει βέβαια ότι στα δικαστήρια, αυτό τουλάχιστον τό τελευταίο, θα θεωρηθεί έγκλημα πάθους και τιμής, και συνεπώς λιγότερο έγκλημα... αυτά είναι εγκλήματα που συγχωρούνται καθότι κατανοούνται...) Εκείνα όμως που δεν συγχωρούνται καθότι δεν κατανοούνται, είναι τά εγκλήματα τών γυναικών που – ανταποδίδοντας έτσι λίγο και τήν αλληλεγγύη (τών αντρών σαν τόν λακλός στο άδηλο παρελθόν) είναι με τή σειρά τους σήμερα προδήλως αλληλέγγυες και με τούς άντρες που υποφέρουν από διακρίσεις εξίσου φανταχτερές για μάς, όσο ήτανε κι εκείνες στα μάτια κάποιων φωτισμένων... Γιατί ούτε η κυρία Πρωτονοταρίου ασχολήθηκε μόνο με τίς γυναίκες όταν θέλησε να διευκολύνει λίγο τή ζωή κάποιων μεταναστών, ούτε η κυρία Δραγώνα επίσης, που έγινε εσχάτως τό νέο αντικείμενο ενδιαφέροντος τής έξαλλης ελληνοπαραφρονίας... για να μην πάμε στην κυρία Ρεπούση που κόντεψε να γίνει σύμβολο τής ενγένει ελληνοαπαξίωσης επειδή τόλμησε να μιλήσει σ` αυτήν τήν (παπαδοαρχούμενη) χώρα περί Ιστορίας με όρους Ιστορίας...

και δυο ευχάριστες (...) αναδρομές : μία από τήν αρχή και μία από τό τέλος τής ταινίας
με τήν εξαιρετική γκλεν κλόουζ + τόν θαυμάσιο τζων μάλκοβιτς

έκδοση τών «επικίνδυνων σχέσεων» στο άμστερνταμ

 
   
διάλογος με: 6 ►  
   


υπάρχει και άλλος τόπος
όμως

 

τείχη τοίχοι τύχη : εισαγωγικά

 

 

αθώα λευκά χαρτιά

εκτός από τά κείμενα άλλων που θα μπορείτε να διαβάζετε εδώ (και τά οποία είναι (είμαι βέβαιη) παντός καιρού) τά δικά μου γραφτά πάρτε τα σαν ημερολόγιο που θα απωθεί ηπίως τήν επιμελή αποθέωση τής επικαιρότητας (όσο για τό κοπυράϊτ, τόσο σ' εκείνα όσο και στις μεταφράσεις μου, που – κατά καιρούς – θα σάς παραθέτω, μού ανήκει βέβαια) αλλά
αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορείτε να τά αναπαράγετε αν θέλετε (φτάνει να αναφέρετε τήν πηγή – απλά και συνηθισμένα πράγματα που λέμε) *
(οι φωτογραφίες επίσης θαν' δικές μου αν σάς τό πω  – αλλά πολλές άλλες φωτογραφίες, πίνακες, σχέδια και γκραβούρες, αν δεν σάς πω κάτι άλλο, θα είναι από κάποια σελίδα ιντερνετική – και, φυσικά, όπου βρίσκω τό όνομα τού δημιουργού τό αναφέρω)



 

μπορείτε επίσης να δείτε (αν έχετε διάθεση μόνο για πεζογραφία) (και για λίγα ίσως πράγματα παραπάνω για μένα) τήν ιστοσελίδα μου  απολίτιστες τέχνες : εκεί είναι και εκτενέστατα τμήματα από τά (εκδομένα και ανέκδοτα) μυθιστορήματα που έχω μέχρι τώρα ετοιμάσει για εδώ  ^ < > # + = και θα ακολουθήσουνε, θέλω να ελπίζω σύντομα, και τά (ακόμα πιο) εκτενή τους κείμενα (ολόκληρα) : σκοπεύω να εκδόσω τά πάντα εναερίως δηλαδή στο ιντερνέτ



*
(επ' αυτού να θεωρώ ότι θα θεωρήσετε αυτονόητα τά όσα γράφει τό εξαιρετικό μπλοκάκι τής L' Enfant de la Haute Mer για τούς όρους αναδημοσίευσης)
και να συμπληρώσω ότι δεν είναι αξιοπρεπές να κλέβει κανείς άλλους, όταν έχει έναν εαυτό απ' τόν οποίο μπορεί να κλέψει ελεύθερα – και μην υποτιμάτε τή δημιουργικότητά σας : όσοι τό 'καναν τιμωρήθηκαν και τούς είδαμε να ασχημαίνουν.

© ο πίνακας τού τίτλου : david hockney : Not Very Big Blue Balls (λεπτομέρεια), 1991, oil on canvas (98,10 x 128,60 cm), η μαυρόασπρη φωτογραφία δικιά μου (δηλαδή τής γάτας μου) (τήν εποχή που δεν υπήρχανε ακόμα τά λαπτόπ) © ο πίνακας στο μπάνερ για τήν ιστοσελίδα με τά βιβλία μου (λεπτομέρεια) : δικός μου, 1989  ©  τό χαρακτικό με τούς κρεμασμένους : από τήν 1η έκδοση τών ποιημάτων τού françois villon, παρίσι 1489  ©

 

και τό άπειρο να συμφιλιωθούμε

giordano bruno stiftung / emily brontë
herbert marcuse / γιάννης ξενάκης
tom waits και david bowie
happy few / stachtes / silentcrossing
talisker μαύρη / talisker πορφυρή /
ροΐδης
αγριμολόγος / gatouleas / κελαηδίσματα
post.scriptum.inter - action και ο άλλος ρο
undantag και omadeon και ρενάτα
μπαλόνι κόκκινο / head-charge / κατερίνα
l' enfant de la haute mer και γιώργος μίχος
ο δρόμος με τίς φάμπρικες
/ geographies
έγκλημα και τιμωρία / tsironakos

φώτης τερζάκης / the act of touching
no budget / futura
maya's life / maya's playground
positive atheism και jane austen
heinrich von kleist / gregory markopoulos
emily dickinson ή walther von der
vogelweide

κι άλλα πολλά μπλοκάκια και σελίδες
και όχι μόνο για τή
γλώσσα και λοιπά
που θα τά πούμε εν καιρώ στις από
δίπλα
αριστερά πολυλογίες

 

 

τά εκδομένα μου βιβλία :

συνεργασίες :

 
από εκατό δρόμουs

χαρη λέει στο: 12 τό εγώ είναι άλλη :
ανώνυμα λέει στο: 12 τό εγώ είναι άλλη :
χαρη λέει στο: 21 : επιτάφια μπλουζ τού ιωάννη σεβαστιανού
Aikaterini Tempeli λέει στο: 21 : επιτάφια μπλουζ τού ιωάννη σεβαστιανού
Aikaterini Tempeli λέει στο: 21 : επιτάφια μπλουζ τού ιωάννη σεβαστιανού
χαρη λέει στο: 2 τείχη τοίχοι τύχη
ανώνυμα λέει στο: 2 τείχη τοίχοι τύχη
χαρη λέει στο: 21 : επιτάφια μπλουζ τού ιωάννη σεβαστιανού
undantag λέει στο: 21 : επιτάφια μπλουζ τού ιωάννη σεβαστιανού
χαρη λέει στο: 8 μια ωραία μαργαρίτα εις τά δάση μια φορά ... ...
Aikaterini Tempeli λέει στο: 8 μια ωραία μαργαρίτα εις τά δάση μια φορά ... ...
χαρη λέει στο: 20 choderlos de laclos : ... τό παράδοξο ως αφετηρία τής αλήθειας
gatouleas λέει στο: 20 choderlos de laclos : ... τό παράδοξο ως αφετηρία τής αλήθειας
χαρη λέει στο: 20 choderlos de laclos : ... τό παράδοξο ως αφετηρία τής αλήθειας
Aikaterini Tempeli λέει στο: 20 choderlos de laclos : ... τό παράδοξο ως αφετηρία τής αλήθειας
χαρη λέει στο: 20 choderlos de laclos : ... τό παράδοξο ως αφετηρία τής αλήθειας
tsal λέει στο: 20 choderlos de laclos : ... τό παράδοξο ως αφετηρία τής αλήθειας
χαρη λέει στο: 19 ευχές με (τίς) ευκαιρίες...
ανώνυμα λέει στο: 19 ευχές με (τίς) ευκαιρίες...
ανώνυμα λέει στο: 19 ευχές με (τίς) ευκαιρίες...
κόκκινο μπαλόνι λέει στο: 19 ευχές με (τίς) ευκαιρίες...
ανώνυμα λέει στο: 19 ευχές με (τίς) ευκαιρίες...
head charge λέει στο: 19 ευχές με (τίς) ευκαιρίες...
χαρη λέει στο: 19 ευχές με (τίς) ευκαιρίες...
head charge λέει στο: 19 ευχές με (τίς) ευκαιρίες...
head charge λέει στο: 19 ευχές με (τίς) ευκαιρίες...
χαρη λέει στο: 19 ευχές με (τίς) ευκαιρίες...
Post.Scriptum.Inter-Action. λέει στο: 19 ευχές με (τίς) ευκαιρίες...
χαρη λέει στο: 19 ευχές με (τίς) ευκαιρίες...
Post.Scriptum.Inter-Action. λέει στο: 19 ευχές με (τίς) ευκαιρίες...




αρχείο



νοέμβριος 2012(2)

21 : επιτάφια μπλουζ τού ιωάννη σεβαστιανού
9 σαβουάρ βιβρ

φεβρουάριος 2010(1)

20 choderlos de laclos : ... τό παράδοξο ως αφετηρία τής αλήθειας

δεκέμβριος 2009(2)

12 τό εγώ είναι άλλη :
19 ευχές με (τίς) ευκαιρίες...

νοέμβριος 2009(3)

γ υποκριτικό διάλειμμα
17 γλωσσικά
18 gottfried von strassburg

οκτώβριος 2009(2)

15 american stories (θετικισμός και πολυλογίες)
16 οι γάμοι

σεπτέμβριος 2009(2)

13 περί βιβλίων
14 υπό ξένην σημαία

αύγουστος 2009(8)

α β γ : γραψίματα και σχόλια
5 περί ψεμμάτων (συνέχεια) : καβάφης
6 καβάφης / περί έρωτος
7 γιατί η βία είναι μία αηδία
8 μια ωραία μαργαρίτα εις τά δάση μια φορά ... ...
β γενικές δοκιμές : απόπειρα μεταφοράς t. s. e.
10 τό θηρίο στο χαλί
11 περί αναρχίας ...

ιούλιος 2009(5)

1 χαρισμένα (και αντί εισαγωγής)
2 τείχη τοίχοι τύχη
3 τό χαλί τών επικαίρων
α διάλειμμα για τό μπλουζ τού πρίγκηπα
4 η τέχνη τής πολιτικής ψευδολογίας






άλλοι σύνδεσμοι









          επαφή

           



           Site Meter